Giao mùa là gì? Phòng bệnh giao mùa hiệu quả

Khi thời tiết chuyển từ nóng sang lạnh hoặc từ khô sang ẩm, cơ thể thường chưa kịp thích nghi, tạo điều kiện cho bệnh giao mùa bùng phát mạnh hơn bình thường. Từ cảm cúm, viêm mũi dị ứng đến các vấn đề hô hấp dai dẳng, những triệu chứng tưởng chừng nhẹ lại có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày.

Vậy giao mùa là gì, vì sao chúng ta dễ mắc bệnh trong thời điểm này và đâu là cách phòng bệnh giao mùa hiệu quả ngay tại nhà? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân và chủ động bảo vệ bản thân, gia đình một cách khoa học.

Bệnh giao mùa là gì? 

Bệnh giao mùa là thuật ngữ dùng để chỉ nhóm vấn đề sức khỏe xuất hiện khi thời tiết chuyển tiếp giữa các mùa trong năm, đặc biệt ở giai đoạn thay đổi đột ngột về nhiệt độ, độ ẩm và chất lượng không khí. Đây là thời điểm cơ thể phải liên tục thích nghi với môi trường mới, khiến hệ miễn dịch tạm thời suy yếu và dễ bị virus, vi khuẩn hoặc tác nhân dị ứng tấn công hơn bình thường.

Khi trời chuyển từ lạnh sang ấm, từ khô sang ẩm hoặc mưa phùn kéo dài, niêm mạc đường hô hấp trở nên nhạy cảm, sức đề kháng giảm. Điều này lý giải vì sao các bệnh hô hấp mùa xuân như cảm lạnh, viêm họng, viêm mũi, cúm hay viêm phế quản thường bùng phát mạnh trong giai đoạn này.

Bên cạnh đó, môi trường ẩm thấp còn tạo điều kiện cho nấm mốc, vi sinh vật sinh sôi, làm gia tăng nguy cơ bệnh do thời tiết ẩm và các phản ứng dị ứng.

Đặc biệt, những người có cơ địa nhạy cảm hoặc bệnh nền như hen suyễn, viêm xoang, viêm mũi dị ứng, bệnh phổi mạn tính… dễ gặp tình trạng tái phát hoặc triệu chứng nặng hơn khi giao mùa. Trẻ nhỏ, người lớn tuổi và người làm việc trong không gian kín, kém thông gió cũng thuộc nhóm nguy cơ cao.

Hiểu đơn giản, bệnh giao mùa không phải một bệnh riêng lẻ mà là “tổ hợp” nhiều vấn đề sức khỏe liên quan đến sự thay đổi khí hậu. Vì vậy, chủ động giữ ấm cơ thể, nâng cao miễn dịch và kiểm soát môi trường sống sạch – khô – thoáng chính là chìa khóa quan trọng để hạn chế rủi ro trong thời điểm nhạy cảm này.

Những đối tượng dễ mắc bệnh giao mùa

Thời điểm chuyển mùa với nhiệt độ thất thường, độ ẩm tăng cao và không khí bí bách khiến bệnh giao mùa có xu hướng gia tăng ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng có hệ miễn dịch yếu hoặc cơ địa nhạy cảm sẽ dễ mắc bệnh hơn và triệu chứng cũng kéo dài, nghiêm trọng hơn nếu không được chăm sóc đúng cách.

Dưới đây là những nhóm cần đặc biệt chú ý:

Trẻ nhỏ

Trẻ em, đặc biệt dưới 5 tuổi, có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên khả năng chống lại virus và vi khuẩn còn hạn chế. Khi thời tiết thay đổi đột ngột, trẻ rất dễ mắc các bệnh đường hô hấp như cảm lạnh, viêm họng, viêm phế quản hoặc viêm mũi dị ứng theo mùa.

Ngoài ra, trẻ thường sinh hoạt tập thể ở trường lớp, tiếp xúc gần với nhiều bạn bè nên nguy cơ lây nhiễm chéo càng cao. Nếu môi trường sống ẩm thấp, có nấm mốc gây bệnh, tình trạng ho, sổ mũi, khò khè hoặc hen nhẹ có thể tái phát liên tục.

Người cao tuổi

Người lớn tuổi thường có sức đề kháng suy giảm tự nhiên theo thời gian, đồng thời mắc các bệnh nền như tim mạch, tiểu đường, tăng huyết áp hoặc bệnh phổi mạn tính. Khi giao mùa, sự thay đổi nhiệt độ và độ ẩm dễ làm các bệnh này bùng phát trở lại.

Chỉ một đợt cảm cúm hoặc nhiễm trùng hô hấp nhẹ cũng có thể tiến triển thành viêm phổi, suy hô hấp nếu không theo dõi sát. Bên cạnh đó, dị ứng thời tiết hoặc không khí lạnh ẩm cũng khiến người cao tuổi dễ ho kéo dài, khó thở và mệt mỏi hơn người trẻ.

Phụ nữ mang thai

Trong thai kỳ, cơ thể mẹ bầu có nhiều thay đổi về nội tiết và miễn dịch, khiến khả năng chống lại tác nhân gây bệnh giảm đi. Nếu mắc bệnh giao mùa trong giai đoạn đầu thai kỳ, đặc biệt 3 tháng đầu, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe thai nhi có thể tăng lên.

Hơn nữa, nhiều thai phụ e ngại dùng thuốc nên việc điều trị thường chậm trễ, khiến bệnh kéo dài, cơ thể suy nhược. Vì vậy, phòng bệnh bằng cách giữ ấm, ăn uống đủ chất và duy trì môi trường sống sạch, khô thoáng là ưu tiên hàng đầu.

Người có cơ địa dị ứng hoặc bệnh hô hấp mạn tính

Những người từng bị hen suyễn, viêm xoang, viêm mũi dị ứng hoặc có tiền sử dị ứng thời tiết thường rất nhạy cảm khi độ ẩm tăng cao. Bụi mịn, phấn hoa và bào tử nấm trong không khí dễ kích thích niêm mạc mũi – họng, gây hắt hơi, nghẹt mũi, ho hoặc khó thở.

Đặc biệt, nhà cửa ẩm thấp, kém thông gió là điều kiện lý tưởng để nấm mốc gây bệnh phát triển, làm triệu chứng tái phát thường xuyên và dai dẳng hơn.

Tóm lại, trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền hô hấp là những nhóm “nhạy cảm” nhất trong mùa giao mùa. Chủ động bảo vệ sức khỏe, giữ môi trường sống thông thoáng và kiểm soát chất lượng không khí sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh cho cả gia đình.

Bệnh giao mùa thường gặp 

Khi thời tiết chuyển giao giữa các mùa, nhiệt độ thay đổi liên tục, độ ẩm tăng cao và không khí kém lưu thông, bệnh giao mùa dễ bùng phát hơn bình thường. Lúc này, hệ miễn dịch phải liên tục thích nghi với môi trường mới nên suy yếu tạm thời, tạo “cơ hội” cho virus, vi khuẩn và nấm mốc phát triển.

Đặc biệt vào giai đoạn đầu năm, nhiều vấn đề sức khỏe còn liên quan trực tiếp đến bệnh hô hấp mùa xuân, bệnh do thời tiết ẩm và chất lượng không khí trong nhà.

Dưới đây là những nhóm bệnh phổ biến bạn nên lưu ý:

• Cảm cúm, viêm đường hô hấp trên
  Đây là nhóm bệnh xuất hiện nhiều nhất trong mùa giao mùa. Virus lây lan nhanh qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc trong không gian kín. Triệu chứng thường gặp gồm sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng, ho, sốt nhẹ, nhức đầu, mệt mỏi.
  Nếu không nghỉ ngơi và điều trị đúng cách, bệnh có thể tiến triển thành viêm phế quản hoặc viêm phổi – dạng bệnh do không khí ẩm rất thường gặp khi nhà cửa bí, thiếu thông gió.
• Viêm mũi dị ứng và dị ứng thời tiết
  Khi độ ẩm cao, phấn hoa, bụi mịn và bào tử nấm phát tán mạnh hơn trong không khí. Người có cơ địa nhạy cảm dễ xuất hiện dị ứng thời tiết như hắt hơi liên tục, chảy nước mũi, ngứa họng, cay mắt.
  Tình trạng viêm mũi dị ứng theo mùa có thể kéo dài nhiều tuần, gây khó ngủ, mệt mỏi và ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày.
• Hen suyễn, viêm xoang tái phát
  Không khí lạnh ẩm, mùi ẩm mốc hoặc bụi tích tụ trong phòng kín dễ kích thích đường thở co thắt. Người có tiền sử hen hoặc viêm xoang thường gặp các cơn khó thở, tức ngực, ho dai dẳng, đau đầu vùng xoang khi giao mùa.
  Đây cũng là biểu hiện điển hình của bệnh hô hấp mùa xuân ở trẻ nhỏ và người lớn tuổi.
• Bệnh liên quan đến nấm mốc và môi trường ẩm thấp
  Vào mùa nồm, sàn nhà “đổ mồ hôi”, tường ẩm, điều hòa, rèm cửa và thảm rất dễ xuất hiện nấm mốc trong nhà mùa xuân. Các bào tử li ti khi phát tán sẽ trở thành tác nhân nấm mốc gây bệnh, gây ho khan, kích ứng họng, viêm xoang hoặc làm nặng thêm hen suyễn.
  Đây là dạng bệnh do không khí ẩm nhiều người bỏ qua vì khó nhìn thấy nguồn gây hại, nhưng lại ảnh hưởng lâu dài đến hệ hô hấp.
• Mệt mỏi, đau nhức cơ khớp
  Sự thay đổi nhiệt độ và áp suất không khí cũng khiến cơ thể uể oải, đau mỏi vai gáy, khớp xương – nhất là ở người cao tuổi hoặc người có bệnh xương khớp. Dù không phải bệnh truyền nhiễm, tình trạng này làm sức đề kháng giảm, dễ kéo theo các bệnh giao mùa khác.

Tóm lại, bệnh giao mùa không chỉ đơn giản là cảm lạnh thông thường mà bao gồm nhiều vấn đề từ nhiễm trùng, dị ứng đến bệnh mạn tính tái phát. Việc giữ nhà cửa khô thoáng, tăng lưu thông khí và kiểm soát độ ẩm sẽ giúp hạn chế đáng kể nguy cơ mắc bệnh trong giai đoạn nhạy cảm này.

Một số biện pháp phòng bệnh giao mùa

Khi bệnh giao mùa xuất hiện nhiều hơn do độ ẩm cao, nhiệt độ thay đổi thất thường và không khí trong nhà bí bách, việc phòng ngừa cần thực hiện chủ động ngay từ môi trường sống hằng ngày – đặc biệt với trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người có hen suyễn, viêm mũi dị ứng hoặc sức đề kháng yếu.

Thay vì chỉ uống thuốc khi đã bệnh, bạn nên kết hợp chăm sóc cơ thể và kiểm soát chất lượng không khí theo các giải pháp dưới đây:

Giữ ấm cơ thể và nâng cao sức đề kháng

Thời tiết nóng – lạnh xen kẽ khiến cơ thể khó thích nghi, miễn dịch suy giảm nhanh, từ đó tăng nguy cơ viêm họng, cảm cúm, bệnh hô hấp mùa xuân.

• Giữ ấm cổ, ngực, bàn chân khi trời lạnh hoặc mưa phùn
• Tắm nước ấm trong phòng kín gió, lau khô người ngay sau khi tắm
• Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya, duy trì vận động nhẹ mỗi ngày
• Uống đủ nước ấm, tăng rau xanh, trái cây giàu vitamin C
• Tránh thuốc lá, nước đá hoặc đồ uống lạnh khi thời tiết ẩm

Những thói quen nhỏ này giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với thay đổi khí hậu và giảm tần suất mắc bệnh giao mùa.

Vệ sinh mũi họng và tiêm phòng đúng cách

Đường hô hấp là “cửa ngõ” để virus và vi khuẩn xâm nhập. Làm sạch thường xuyên giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm trùng.

• Rửa mũi, súc họng bằng nước muối sinh lý 0,9%
• Đánh răng sau ăn và trước khi ngủ
• Rửa tay bằng xà phòng sau khi ra ngoài hoặc tiếp xúc nơi đông người
• Tiêm ngừa cúm mùa, phế cầu cho trẻ nhỏ, người lớn tuổi và người có bệnh nền

Đặc biệt, không tự ý dùng kháng sinh khi mới có triệu chứng. Thăm khám sớm giúp điều trị đúng và tránh biến chứng.

Giữ nhà cửa khô thoáng, hạn chế ẩm mốc

Không khí ẩm và nấm mốc gây bệnh là yếu tố âm thầm làm nhiều người ho kéo dài, viêm mũi dị ứng, hen tái phát.

• Mở cửa sổ tạo đối lưu không khí mỗi ngày
• Dùng quạt hút hoặc máy hút ẩm khi trời nồm
• Lau khô sàn, tường, khu vực dễ đọng nước
• Giặt rèm, chăn ga, thảm định kỳ để loại bỏ bào tử nấm

Kiểm soát độ ẩm tốt sẽ giảm rõ rệt các vấn đề hô hấp do môi trường sống.

Chủ động làm sạch không khí bằng máy lọc không khí AirProce AI-600

Vào những ngày mưa ẩm hoặc phải đóng kín cửa, thông gió tự nhiên thường không đủ để loại bỏ bụi mịn, vi khuẩn và mùi ẩm. Đây là lúc nên cân nhắc dùng máy lọc không khí để bảo vệ người dễ mắc bệnh giao mùa, đặc biệt trẻ nhỏ và người có cơ địa dị ứng.

AirProce AI-600 là dòng máy lọc không khí phòng diện tích vừa – lớn, tập trung vào khả năng xử lý ô nhiễm chuyên sâu:

Hệ thống lọc 3 lớp tách biệt:

• Lọc sơ cấp F7: giữ bụi thô, lông thú, phấn hoa, giảm tải cho các lớp sau, độ kín cao hạn chế rò rỉ bụi
• HEPA 3M H13: giữ lại vi khuẩn, virus và hạt siêu mịn với hiệu suất khử trùng tới 99,9%, lọc virus H1N1 trên 99,99%, diện tích bề mặt lớn giúp tăng hiệu quả và tuổi thọ
• Lọc khử mùi TVOC: 5kg than hoạt tính, hấp thụ formaldehyde, benzen, mùi ẩm mốc và khí độc thường gặp trong nhà

Theo dõi chất lượng không khí theo thời gian thực:

• Cảm biến đo PM2.5, nhiệt độ, độ ẩm, VOC
• Giúp người dùng biết chính xác khi nào không khí ô nhiễm để điều chỉnh kịp thời

Vận hành êm ái – dùng cả ngày lẫn đêm:

• Độ ồn thấp, phù hợp phòng ngủ, phòng trẻ em

Điều khiển linh hoạt:

• Màn hình cảm ứng trực tiếp
• Kết nối Wi-Fi, điều khiển và theo dõi từ xa qua app AirProce

Với gia đình có người hay viêm mũi dị ứng, hen suyễn hoặc trẻ nhỏ, việc duy trì không khí sạch liên tục bằng AI-600 giúp giảm đáng kể bụi mịn, mùi ẩm và tác nhân kích ứng – từ đó hạn chế tần suất tái phát bệnh giao mùa ngay tại nhà.

>>>Xem thêm: 3+ ưu điểm vượt trội của máy lọc không khí AirProce AI-600

FAQ

1. Bệnh giao mùa có tự khỏi không hay cần điều trị?

Các triệu chứng nhẹ như cảm lạnh, sổ mũi có thể tự thuyên giảm sau vài ngày nếu nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, nếu sốt cao, ho kéo dài, khó thở hoặc tái phát nhiều lần, bạn nên đi khám để tránh biến chứng hô hấp.

2. Làm sao giảm nguy cơ bệnh giao mùa ngay tại nhà?

Giữ ấm cơ thể, vệ sinh mũi họng, duy trì độ ẩm hợp lý và làm sạch không khí trong nhà là những biện pháp quan trọng. Sử dụng máy lọc không khí giúp loại bỏ bụi mịn, vi khuẩn và nấm mốc – tác nhân thường gây bệnh khi thời tiết ẩm.

3. Ai nên đặc biệt chú ý phòng bệnh giao mùa?

Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có hen suyễn hoặc viêm mũi dị ứng là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất. Những đối tượng này nên chủ động kiểm soát môi trường sống sạch, khô thoáng để hạn chế nguy cơ mắc bệnh.

Kết:

Trên đây là toàn bộ thông tin hữu ích về bệnh giao mùa. Nếu bạn vẫn còn phân vân chưa biết có nên mua máy lọc không khí hay không, hãy liên hệ ngay đến hotline 0965.356.499 để được tư vấn hoàn toàn miễn phí.

>>>Xem thêm: Bệnh hô hấp mùa xuân và cách hạn chế