Nguyên nhân nấm mốc trong nhà mùa xuân và cách xử lý

Thời tiết ẩm kéo dài, mưa phùn và độ ẩm không khí tăng cao vào đầu năm khiến tường nhà, sàn nhà, quần áo và đồ nội thất luôn trong tình trạng ướt lạnh, bí hơi. Đây cũng là điều kiện lý tưởng để nấm mốc trong nhà mùa xuân sinh sôi nhanh chóng, gây mùi khó chịu, làm hỏng đồ dùng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe như dị ứng, viêm mũi, bệnh hô hấp hay bệnh da liễu.

Vậy nguyên nhân nào khiến nấm mốc phát triển mạnh trong không gian sống và đâu là cách xử lý, phòng ngừa hiệu quả ngay từ đầu? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ và chủ động bảo vệ ngôi nhà luôn khô thoáng, an toàn.

Nấm mốc trong nhà mùa xuân là gì?

Nấm mốc trong nhà mùa xuân là tình trạng các loại vi nấm phát triển và lan rộng trên tường, trần, sàn nhà, đồ gỗ, quần áo hoặc vật dụng khi độ ẩm không khí tăng cao kéo dài.

Về bản chất, nấm mốc là một dạng nấm đa bào có cấu trúc sợi nhỏ li ti, sinh sản bằng bào tử và phát tán trong không khí. Khi gặp môi trường ẩm, bí và thiếu ánh sáng, bào tử sẽ nhanh chóng bám vào bề mặt và hình thành các mảng mốc chỉ sau vài ngày.

Trong điều kiện thời tiết nồm ẩm đặc trưng ở miền Bắc, nhiệt độ khoảng 22–27°C kết hợp độ ẩm 80–100% tạo “môi trường lý tưởng” để nấm sinh sôi mạnh.

Chúng thường xuất hiện ở những khu vực ít thông gió như nhà tắm, nhà bếp, tủ quần áo, kho chứa đồ, góc tường hoặc sàn nhà lạnh. Một số trường hợp, nấm vẫn có thể tồn tại ở nhiệt độ thấp 2–5°C hoặc cao tới 40°C nếu đủ ẩm và dinh dưỡng.

Nấm mốc có nhiều màu sắc khác nhau như đen, trắng, xanh, vàng cam… tùy chủng loại và điều kiện phát triển. Không chỉ gây mùi hôi khó chịu và làm hư hỏng vật dụng, bào tử nấm còn dễ phát tán vào không khí, làm tăng nguy cơ dị ứng, viêm mũi, kích ứng da và các bệnh hô hấp nếu tiếp xúc lâu dài.

Vì vậy, nhận diện sớm và kiểm soát nấm mốc trong nhà mùa xuân là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe và giữ không gian sống luôn khô thoáng.

Phân loại nấm mốc trong nhà mùa xuân

Theo các tài liệu vi sinh học môi trường, có hàng nghìn chủng nấm mốc tồn tại trong tự nhiên và nhiều loại dễ phát triển trong không gian kín, ẩm thấp. Vào thời điểm giao mùa, độ ẩm tăng cao, nấm mốc trong nhà mùa xuân sinh sôi mạnh và trở thành nguồn nấm mốc gây bệnh, làm gia tăng bệnh hô hấp mùa xuân, bệnh giao mùa, bệnh mùa nồm và nhiều bệnh do thời tiết ẩm khác.

Dưới đây là những nhóm nấm phổ biến trong nhà ở mà bạn nên nhận diện sớm:

Nấm mốc đen

Thường gặp trên gỗ, giấy, bìa carton cũ hoặc khu vực ẩm lâu ngày như phòng tắm, bếp, tầng hầm.
Một số chủng như Stachybotrys hay Ulocladium có bề mặt sẫm màu, nhầy.

Nguy cơ sức khỏe:

• Kích ứng mũi họng, khó thở
• Đau đầu, mệt mỏi
• Làm nặng triệu chứng hen và viêm xoang

Đây là nhóm nấm mốc gây bệnh đường hô hấp khá điển hình trong mùa nồm.

Nấm mốc trắng

Ban đầu có màu trắng, sau chuyển xám, thường bám trên tường thạch cao, trần nhà, tủ gỗ hoặc thực phẩm. Các chi như Chaetomium, Aspergillus rất phổ biến.

Nguy cơ sức khỏe:

• Gây mùi ẩm mốc kéo dài
• Dễ khởi phát hen suyễn, viêm phế quản
• Tăng nguy cơ bệnh hô hấp mùa xuân ở trẻ nhỏ và người già

Nấm mốc màu cam hoặc vàng

Thường phát triển ở nơi có nước đọng như sàn ướt, nhà tắm, khu vực thoát nước. Một số chủng Aspergillus có sắc vàng cam đặc trưng.

Nguy cơ sức khỏe:

• Kích ứng niêm mạc mũi, mắt
• Tăng phản ứng dị ứng thời tiết
• Bất lợi với người có tiền sử hen, viêm xoang

Nấm mốc màu nâu

Điển hình như Alternaria, hay xuất hiện ở bồn rửa, góc tường, khu vực ẩm tối. Loại này có khả năng sinh độc tố.

Nguy cơ sức khỏe:

• Viêm da, kích ứng mắt
• Nhiễm trùng da khi tiếp xúc trực tiếp
• Góp phần làm nặng các bệnh do thời tiết ẩm và bệnh da liễu

Nấm mốc xanh

Bao gồm Penicillium, Trichoderma, thường mọc dưới thảm, giấy dán tường, ống nước rò rỉ. Lây lan nhanh thành từng mảng lớn.

Nguy cơ sức khỏe:

• Phát tán bào tử dày đặc trong không khí
• Tăng nguy cơ ho kéo dài, viêm mũi, dị ứng
• Là yếu tố thúc đẩy bệnh mùa nồm và các bệnh giao mùa

Nhìn chung, dù màu sắc khác nhau, các loại nấm mốc trong nhà mùa xuân đều có điểm chung là phát triển mạnh trong môi trường ẩm và thiếu thông gió. Việc nhận diện sớm từng nhóm nấm sẽ giúp bạn xử lý kịp thời, hạn chế hư hại đồ dùng và giảm nguy cơ mắc bệnh cho cả gia đình.

Tác hại của nấm mốc trong nhà mùa xuân với sức khỏe con người

Vào thời điểm độ ẩm không khí tăng cao, nấm mốc trong nhà mùa xuân sinh sôi nhanh chóng và phát tán bào tử li ti vào không khí. Những bào tử này hòa lẫn trong bụi sinh hoạt hằng ngày, bám trên quần áo, đồ nội thất và thực phẩm, khiến con người rất dễ hít phải hoặc nuốt phải mà không nhận ra.

Đây cũng là nguyên nhân khiến nấm mốc gây bệnh trở thành yếu tố quan trọng làm gia tăng các bệnh hô hấp mùa xuân, bệnh giao mùa, bệnh mùa nồm và nhiều bệnh do thời tiết ẩm trong gia đình.

Khi hít phải bào tử nấm mốc, hệ hô hấp là cơ quan bị ảnh hưởng đầu tiên. Người tiếp xúc có thể xuất hiện cảm giác mệt mỏi, đau đầu, nghẹt mũi, hắt hơi liên tục hoặc ho kéo dài.

Với những người có cơ địa dị ứng, da và mắt dễ bị ngứa, đỏ hoặc nổi mề đay. Đặc biệt, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền hô hấp như hen suyễn, viêm xoang, viêm phế quản thường phản ứng mạnh hơn, dễ tái phát cơn hen hoặc viêm nhiễm kéo dài. Tiếp xúc lâu dài trong môi trường nhiều nấm mốc còn làm tăng nguy cơ viêm phổi quá mẫn hoặc các bệnh phổi do dị ứng.

Không chỉ tồn tại trong không khí, nấm mốc còn có thể phát triển trên thực phẩm bảo quản kém. Khi ăn phải đồ ăn nhiễm mốc, cơ thể có thể gặp các triệu chứng rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy.

Về lâu dài, một số độc tố do nấm sinh ra có khả năng tích tụ trong cơ thể và gây hại cho gan, thận, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Vì vậy, thực phẩm có dấu hiệu ẩm mốc cần được loại bỏ hoàn toàn thay vì tiếp tục sử dụng.

Bên cạnh tác động trực tiếp lên cơ thể, môi trường sống có nấm mốc cũng làm chất lượng không khí suy giảm, không gian trở nên bí bách và có mùi khó chịu. Điều này khiến hệ miễn dịch dễ suy yếu, cơ thể nhạy cảm hơn với các tác nhân gây bệnh và làm các triệu chứng bệnh do thời tiết ẩm kéo dài dai dẳng hơn bình thường.

Do đó, kiểm soát độ ẩm, giữ nhà cửa khô thoáng và làm sạch không khí thường xuyên là bước quan trọng để hạn chế rủi ro sức khỏe trong mùa nồm ẩm.

Làm sao để phòng ngừa nấm mốc trong nhà mùa xuân?

Sự phát triển của nấm mốc trong nhà mùa xuân thường bắt nguồn từ độ ẩm cao, không khí tù đọng và các bề mặt luôn ướt. Nếu không kiểm soát sớm, bào tử nấm sẽ phát tán khắp không gian sống, làm tăng nguy cơ dị ứng, bệnh hô hấp và nhiều vấn đề sức khỏe khác.

Phòng ngừa hiệu quả cần kết hợp xử lý nguồn ẩm, vệ sinh đúng cách và cải thiện chất lượng không khí một cách chủ động.

Xử lý triệt để các điểm ẩm, rò rỉ trong nhà

Nấm mốc chỉ cần một bề mặt ẩm liên tục là có thể sinh sôi. Vì vậy, bước đầu tiên là rà soát toàn bộ ngôi nhà để tìm các vị trí dễ đọng nước như mái dột, ống nước rò rỉ, khe cửa sổ thấm mưa hoặc góc tường sát nhà tắm, bếp.

Những khu vực này cần được sửa chữa và làm khô ngay thay vì chỉ lau tạm thời. Việc loại bỏ “nguồn ẩm gốc” giúp cắt đứt điều kiện sống của nấm mốc, hạn chế tái phát lâu dài.

Giữ không gian luôn khô thoáng và lưu thông khí

Nhà cửa bí khí khiến hơi nước tích tụ và tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển. Nên mở cửa sổ vào thời điểm khô ráo trong ngày, kết hợp quạt thông gió tại phòng tắm và bếp để đẩy hơi ẩm ra ngoài. Sàn nhà, tường và bề mặt nội thất cần được lau khô thường xuyên, tránh để nước đọng sau khi lau dọn.

Trong mùa nồm, có thể sử dụng máy hút ẩm hoặc bật chế độ khử ẩm của điều hòa để duy trì độ ẩm trong khoảng 40–60%. Mức ẩm này giúp giảm đáng kể khả năng sinh trưởng của nấm mốc và vi khuẩn.

Điều chỉnh thói quen sinh hoạt để hạn chế tích ẩm

Một số thói quen hằng ngày vô tình làm tăng độ ẩm trong nhà. Quần áo nên phơi ngoài trời hoặc khu vực thông thoáng thay vì hong trong phòng kín. Hạn chế sử dụng thảm, rèm dày hoặc đồ nội thất dễ giữ nước vì đây là nơi nấm mốc phát triển âm thầm. Điều hòa cũng cần được vệ sinh định kỳ để tăng hiệu quả hút ẩm và tránh tích tụ vi khuẩn bên trong dàn lạnh.

Với các vị trí từng xuất hiện nấm, nên làm sạch kỹ bằng dung dịch tự nhiên như giấm trắng, baking soda hoặc tinh dầu tràm trà để tiêu diệt bào tử còn sót lại, tránh lây lan sang khu vực khác.

Tăng cường trao đổi khí tươi và lọc sạch không khí trong nhà

Ngoài kiểm soát ẩm bề mặt, chất lượng không khí cũng quyết định nguy cơ nấm mốc trong nhà mùa xuân. Khi không khí tù đọng, bào tử nấm, bụi mịn và CO₂ dễ tích tụ, làm môi trường bí bách và kém an toàn cho hệ hô hấp.

Giải pháp hiệu quả là sử dụng máy cấp khí tươi AirProce AC-160, thiết bị vừa đưa khí tươi từ ngoài vào vừa lọc sạch trước khi phân phối trong nhà. Máy có khả năng lọc gần như “0 hạt bụi siêu mịn PM0.3” tại cửa gió đầu ra, đồng thời duy trì nồng độ CO₂ dưới 1000 ppm – mức lý tưởng để không khí luôn thông thoáng, giảm cảm giác ngột ngạt và ẩm bí.

Hệ thống lọc gồm bộ lọc bụi siêu dày 9 cm giúp tăng hiệu suất và tuổi thọ, kết hợp các vật liệu có xuất xứ rõ ràng: lọc trung cấp F9 giữ phần lớn bụi mịn, lọc TVOC hỗ trợ khử mùi ẩm mốc, và lọc HEPA H13/14 loại bỏ tới 99,99% bụi siêu mịn cùng bào tử nấm. Lớp lọc thô inox có thể rửa và tái sử dụng, giúp tiết kiệm chi phí bảo trì.

Động cơ EC bền bỉ vận hành êm, phù hợp dùng cả ban đêm. Máy còn tích hợp bộ sưởi gốm PTC làm ấm luồng khí tươi khi trời lạnh ẩm, tránh cảm giác buốt và khô da. Người dùng có thể điều chỉnh 5 mức lấy khí tươi hoặc quản lý từ xa qua ứng dụng điện thoại để theo dõi chất lượng không khí và tuổi thọ bộ lọc.

Nhờ duy trì dòng khí sạch và liên tục, AC-160 giúp giảm tích tụ bào tử nấm trong không gian kín, từ đó hỗ trợ phòng ngừa nấm mốc hiệu quả và bảo vệ sức khỏe hô hấp cho cả gia đình.

>>>Xem thêm: Review máy lọc không khí SmartVent AC-160 3in1 của AirProce chi tiết từ A-Z

Kết hợp nhiều giải pháp để phòng ngừa bền vững

Phòng ngừa nấm mốc trong nhà mùa xuân không chỉ là lau dọn nhất thời mà cần kiểm soát đồng thời độ ẩm, thông gió và làm sạch không khí. Khi môi trường sống luôn khô thoáng và được lọc sạch liên tục, nguy cơ nấm mốc hình thành và tái phát sẽ giảm đáng kể, giúp ngôi nhà an toàn và dễ chịu hơn trong suốt mùa nồm ẩm.

FAQ

1. Nấm mốc trong nhà mùa xuân có tự hết khi trời khô hơn không?

Không. Khi thời tiết khô, nấm có thể tạm ngừng phát triển nhưng bào tử vẫn tồn tại trên tường, đồ gỗ và trong không khí. Nếu độ ẩm tăng trở lại, chúng sẽ tiếp tục sinh sôi, vì vậy vẫn cần xử lý và vệ sinh triệt để.

2. Độ ẩm bao nhiêu là an toàn để hạn chế nấm mốc trong nhà mùa xuân?

Mức lý tưởng nên duy trì khoảng 40–60%. Trên 70%, bề mặt dễ ngưng tụ hơi nước và tạo điều kiện cho nấm phát triển mạnh, đặc biệt ở phòng kín như tủ đồ, nhà tắm hoặc bếp.

3. Có nên dùng máy cấp khí tươi để phòng nấm mốc lâu dài không?

Có. Thiết bị cấp khí tươi như AirProce giúp trao đổi không khí liên tục, giảm CO₂, lọc bụi mịn và bào tử nấm, từ đó giữ không gian khô thoáng và hạn chế môi trường ẩm bí – yếu tố cốt lõi gây nấm mốc tái phát.

Kết:

Trên đây là toàn bộ thông tin hữu ích về nấm mốc trong nhà mùa xuân. Nếu bạn vẫn còn phân vân chưa biết có nên mua máy lọc không khí và cấp khí tươi hay không, hãy liên hệ ngay đến hotline 0965.356.499 để được tư vấn hoàn toàn miễn phí.

>>>Xem thêm: 6 biện pháp phòng ngừa các bệnh hô hấp ở trẻ em