Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc do đâu, quấy khóc phải làm sao?

Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc là tình trạng khá thường gặp, biểu hiện qua việc bé dễ giật mình, hay tỉnh giấc hoặc quấy khóc trong lúc ngủ. Một số trường hợp bé sơ sinh ngủ không sâu giấc có thể liên quan đến nhu cầu bú, tã ướt, nhiệt độ phòng, tiếng ồn, hệ tiêu hóa hoặc nhịp ngủ chưa ổn định. Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ tìm hiểu những nguyên nhân thường gặp và cách hỗ trợ bé ngủ dễ chịu, an toàn hơn.

Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc là thế nào?

Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc là tình trạng bé ngủ không ổn định, dễ tỉnh giấc, giật mình hoặc quấy khóc dù mới ngủ được một khoảng thời gian ngắn. Bé có thể ngủ thành nhiều giấc ngắn, dễ phản ứng với tiếng động, ánh sáng hoặc những thay đổi nhỏ trong môi trường xung quanh.

Trong những tháng đầu đời, trẻ dành phần lớn thời gian để ngủ và thường chia thành nhiều giấc trong ngày. Vì vậy, việc bé thức giấc nhiều lần không phải lúc nào cũng bất thường. Tuy nhiên, nếu trẻ sơ sinh ít ngủ, ngủ không sâu giấc, khó ngủ lại, quấy khóc nhiều hoặc tổng thời gian ngủ giảm rõ rệt, cha mẹ nên theo dõi thêm để xác định nguyên nhân.

Với trường hợp trẻ 1 tháng ngủ không sâu giấc, cha mẹ cũng cần lưu ý rằng nhịp sinh học của bé ở giai đoạn này vẫn chưa hoàn thiện. Bé có thể thức nhiều lần để bú và chưa hình thành rõ chu kỳ ngủ ngày – đêm như người lớn.

Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc

Có nhiều nguyên nhân trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc, chủ yếu liên quan đến đặc điểm sinh lý, thói quen sinh hoạt, môi trường và một số vấn đề sức khỏe. Cha mẹ nên quan sát thời điểm bé thức giấc, cữ bú và những biểu hiện đi kèm để xác định yếu tố có khả năng ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Nguyên nhân sinh lý

Giấc ngủ của trẻ sơ sinh khác với người lớn. Bé có chu kỳ ngủ ngắn và dành khá nhiều thời gian ở giai đoạn ngủ REM nên dễ bị tác động bởi âm thanh, ánh sáng hoặc cử động xung quanh. Trong giai đoạn này, trẻ có thể cựa mình, phát ra tiếng, thay đổi nhịp thở hoặc tỉnh giấc rồi tự ngủ lại.

Ngoài ra, nhịp sinh học của trẻ trong những tháng đầu đời chưa ổn định nên bé chưa phân biệt rõ ngày và đêm. Đây cũng là lý do một số trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc vào ban ngày hoặc ngủ thành nhiều giấc rất ngắn.

Nguyên nhân từ thói quen sinh hoạt và môi trường

Một số yếu tố trong cách chăm sóc hàng ngày có thể khiến giấc ngủ của trẻ dễ bị gián đoạn:

• Trẻ bị đói: Dạ dày còn nhỏ nên trẻ sơ sinh cần bú nhiều lần, kể cả ban đêm. Khi đói, bé thường tỉnh giấc và quấy khóc.
• Lịch ngủ ngày – đêm chưa ổn định: Trẻ ngủ nhiều vào một số thời điểm trong ngày có thể thức nhiều hơn vào những thời điểm khác.
• Bỏ qua dấu hiệu buồn ngủ: Nếu bé đã ngáp, nhìn lơ đãng hoặc bắt đầu quấy nhưng chưa được cho ngủ, trẻ có thể bị quá mệt và khó vào giấc hơn.
• Phụ thuộc vào cách ru ngủ: Bé quen ngủ khi được bế, vỗ hoặc bú có thể khó ngủ lại khi tỉnh giữa các chu kỳ nếu thiếu những tác động quen thuộc.
• Môi trường ngủ không phù hợp: Phòng quá sáng, nhiều tiếng động, quá nóng, quá lạnh hoặc bí bách có thể khiến bé sơ sinh ngủ không sâu giấc và dễ tỉnh hơn.
• Tã ướt hoặc quần áo không thoải mái: Tã đầy, quấn quá chặt hoặc mặc quá nhiều lớp có thể khiến bé nóng, cựa quậy và khó ngủ yên.

Nguyên nhân liên quan đến sức khỏe

Trong một số trường hợp, trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc có thể liên quan đến cảm giác khó chịu hoặc vấn đề sức khỏe:

• Khó chịu về tiêu hóa: Đầy hơi, trào ngược hoặc khó chịu sau khi bú có thể khiến trẻ quấy khóc và tỉnh giấc nhiều hơn.
• Sau khi trẻ vừa khỏi ốm: Lịch ăn, ngủ có thể tạm thời bị xáo trộn và cần thời gian để trở lại bình thường.
• Một số bệnh lý gây khó chịu: Viêm tai giữa, trào ngược dạ dày – thực quản hoặc các tình trạng gây đau có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ.
• Thiếu vi chất: Một số thiếu hụt dinh dưỡng có thể liên quan đến giấc ngủ, nhưng cha mẹ không nên tự kết luận trẻ thiếu canxi, sắt hay kẽm chỉ vì ngủ kém. Việc bổ sung cần có đánh giá phù hợp.

Bên cạnh đó, trẻ sơ sinh nên được đặt nằm ngửa khi ngủ trên bề mặt phẳng và chắc, không nên cho trẻ nằm sấp chỉ để giúp ngủ sâu hơn. Nếu trẻ sơ sinh ít ngủ, ngủ không sâu giấc kèm bỏ bú, sốt, khó thở, tím tái, nôn nhiều, quấy khóc bất thường hoặc phản ứng kém hơn bình thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám.

Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc phải làm sao?

Khi trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc, cha mẹ nên quan sát cữ bú, thời gian thức, môi trường ngủ và các biểu hiện đi kèm để tìm nguyên nhân. Nếu bé vẫn bú tốt, tăng cân và sinh hoạt bình thường, có thể bắt đầu bằng việc điều chỉnh cách chăm sóc và thói quen ngủ tại nhà.

Điều chỉnh môi trường ngủ phù hợp

Phòng ngủ nên yên tĩnh, ánh sáng dịu vào ban đêm và duy trì nhiệt độ dễ chịu. Ban ngày, có thể để trẻ tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên phù hợp và duy trì sinh hoạt bình thường; buổi tối nên giảm ánh sáng và hạn chế tiếng động lớn để bé dần nhận biết sự khác biệt giữa ngày và đêm.

Nếu trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc vào ban ngày, cha mẹ cũng không cần làm phòng tối hoàn toàn. Ánh sáng ban ngày ở mức phù hợp có thể hỗ trợ bé dần hình thành nhịp sinh học.

Cho trẻ ngủ khi bắt đầu có dấu hiệu buồn ngủ

Trẻ sơ sinh có thời gian thức tương đối ngắn và thay đổi theo từng độ tuổi. Khi bé bắt đầu ngáp, nhìn lơ đãng, quay mặt đi hoặc quấy, nên chuẩn bị cho trẻ ngủ thay vì cố giữ bé thức thêm.

Để trẻ quá mệt có thể khiến bé khó vào giấc, quấy nhiều và tỉnh thường xuyên hơn. Điều này đặc biệt cần lưu ý với trẻ 1 tháng ngủ không sâu giấc, bởi lịch ăn – ngủ ở giai đoạn này còn thay đổi khá nhiều.

Quấn khăn đúng cách nếu trẻ còn nhỏ

Với trẻ chưa có dấu hiệu biết lẫy, quấn khăn vừa phải có thể giúp hạn chế phản xạ giật mình Moro. Tuy nhiên, khăn không nên quấn quá chặt và phần hông, chân của trẻ vẫn cần có khoảng vận động.

Khi bé bắt đầu có dấu hiệu lẫy hoặc cố xoay người, nên ngừng quấn để đảm bảo an toàn. Trẻ vẫn cần được đặt nằm ngửa trên bề mặt phẳng và chắc.

Cho trẻ bú đủ và vỗ ợ hơi sau bú

Đói, bú quá nhiều hoặc đầy hơi đều có thể khiến bé sơ sinh ngủ không sâu giấc, cựa mình và quấy khóc. Cha mẹ nên cho trẻ bú theo nhu cầu, đồng thời hỗ trợ ợ hơi sau bú khi cần.

Việc trẻ sơ sinh thức giấc để bú là bình thường, vì vậy không nên cố cho trẻ bú quá nhiều chỉ với mục đích kéo dài thời gian ngủ.

Duy trì trình tự trước giờ ngủ

Một chuỗi hoạt động quen thuộc như thay tã, giảm ánh sáng, cho bú và vỗ về nhẹ nhàng có thể giúp bé dần nhận biết thời điểm chuẩn bị ngủ. Nên duy trì tương đối đều đặn nhưng không cần ép trẻ theo lịch quá cứng nhắc trong những tháng đầu.

Nếu trẻ sơ sinh ít ngủ, ngủ không sâu giấc nhưng vẫn bú tốt, tăng cân và phát triển bình thường, cha mẹ nên tiếp tục theo dõi tổng thời gian ngủ và tình trạng của bé thay vì chỉ dựa vào số lần thức giấc.

Không tự ý bổ sung vitamin hoặc vi chất để giúp trẻ ngủ

Vitamin D và các vi chất cần thiết cho sự phát triển của trẻ, nhưng không nên xem chúng là biện pháp điều trị tình trạng ngủ không sâu giấc. Việc bổ sung cần theo khuyến nghị phù hợp với độ tuổi hoặc hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý tăng liều khi thấy trẻ ngủ kém.

Nếu đã điều chỉnh cách chăm sóc nhưng trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc kéo dài, đặc biệt kèm bú kém, tăng cân chậm, sốt, nôn nhiều, khó thở hoặc quấy khóc bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân.

Cải thiện yếu tố môi trường để giúp bé ngủ ngon giấc hơn

Ngoài những nguyên nhân sinh lý khó tránh trong những tháng đầu đời, môi trường ngủ là yếu tố cha mẹ có thể chủ động điều chỉnh khi trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc. Với trẻ nhỏ, phòng quá nóng, quá lạnh, không khí khô, nhiều bụi hoặc bí khí đều có thể khiến bé khó chịu, dễ cựa mình và tỉnh giấc hơn.

Trước hết, cha mẹ nên duy trì nhiệt độ phòng ổn định, tránh luồng gió thổi trực tiếp vào nôi. Độ ẩm cũng cần được chú ý, bởi không khí quá khô có thể làm mũi và niêm mạc của trẻ dễ khô, trong khi độ ẩm quá cao lại thuận lợi cho nấm mốc phát triển. Nếu phòng sử dụng điều hòa hoặc máy sưởi trong thời gian dài, nên theo dõi độ ẩm và bổ sung thiết bị tạo ẩm riêng khi cần.

Bụi mịn và không khí tù đọng cũng đáng lưu ý, nhất là với phòng ngủ thường xuyên đóng kín. Khi trẻ bị nghẹt mũi hoặc khó chịu vì bụi, giấc ngủ có thể dễ bị gián đoạn. Với những phòng ít mở cửa sổ, gia đình có thể cân nhắc máy cấp khí tươi AirProce AC-160 để vừa bổ sung không khí từ bên ngoài vừa lọc trước khi đưa vào phòng.

AC-160 có một số đặc điểm phù hợp với phòng ngủ của gia đình có trẻ nhỏ:

• Cấp khí tươi theo nhiều mức linh hoạt: AC-160 cho phép điều chỉnh tỷ lệ lấy khí tươi ở các mức 0%, 25%, 50%, 75% và 100%. Gia đình có thể lựa chọn mức phù hợp với tình trạng phòng; ở chế độ 0%, máy hoạt động theo cơ chế lọc không khí tuần hoàn trong phòng.
• Lọc không khí trước khi đưa vào không gian ngủ: Không khí ngoài trời đi qua các lớp lọc bụi thô, F9, TVOC và HEPA H13/14 trước khi được cấp vào phòng, hỗ trợ giảm bụi, bụi mịn và một số mùi, hợp chất hữu cơ bay hơi. Điều này hữu ích với phòng của trẻ nằm gần đường giao thông hoặc khu vực thường xuyên có bụi.
• Hỗ trợ giảm tích tụ CO₂ trong phòng kín: CO₂ không được màng lọc giữ lại mà giảm nhờ quá trình bổ sung không khí ngoài trời để pha loãng không khí trong phòng. Máy có cảm biến theo dõi CO₂ và bụi mịn, từ đó hỗ trợ tự điều chỉnh chế độ hoạt động theo chất lượng không khí thực tế.
• Làm ấm luồng khí tươi khi thời tiết lạnh: Tại đầu cửa gió, AC-160 được trang bị bộ sưởi gốm PTC, giúp làm ấm không khí từ bên ngoài trước khi cấp vào phòng. Tính năng này phù hợp khi gia đình vẫn muốn duy trì trao đổi khí vào mùa lạnh mà hạn chế cảm giác luồng khí lạnh thổi vào không gian của bé.
• Độ ồn phù hợp với phòng ngủ: Mức ồn công bố khoảng 22,1-29,6dB, giúp hạn chế tiếng động từ thiết bị trong thời gian trẻ ngủ.
• Theo dõi phòng từ xa qua điện thoại: Ứng dụng My AirProce cho phép cha mẹ kiểm tra chất lượng không khí, theo dõi tuổi thọ bộ lọc, điều chỉnh chế độ và hẹn giờ bật/tắt mà không cần liên tục đến gần máy. Điều này thuận tiện khi bé đang ngủ và cha mẹ muốn hạn chế tác động đến không gian nghỉ.
• Lắp đặt phù hợp với phòng có trẻ nhỏ: Kích thước 720 × 370 × 270mm, máy có thể đặt sàn hoặc gắn tường tùy thiết kế. Với gia đình có trẻ nhỏ, phương án gắn tường cũng có thể giúp hạn chế thiết bị chiếm diện tích khu vực sinh hoạt.

Cần lưu ý AC-160 không có chức năng tạo ẩm. Bộ sưởi PTC có nhiệm vụ làm ấm luồng khí cấp vào, còn nếu phòng bị khô do điều hòa hoặc thời tiết mùa đông, cha mẹ vẫn nên theo dõi độ ẩm và có giải pháp bù ẩm phù hợp.

>>>Xem thêm: Review máy lọc không khí SmartVent AC-160 3in1 của AirProce chi tiết từ A-Z

FAQ

1. Có nên dùng tiếng ồn trắng để giúp trẻ sơ sinh dễ ngủ hơn không?

Có thể sử dụng ở mức âm lượng nhỏ và đặt thiết bị cách xa chỗ bé nằm. Không nên để âm thanh quá lớn hoặc bật sát tai trẻ trong thời gian dài.

2. Có cần đánh thức trẻ sơ sinh đang ngủ để cho bú không?

Trong những tuần đầu, đặc biệt khi bé chưa lấy lại cân nặng lúc sinh hoặc tăng cân chưa tốt, bác sĩ có thể khuyến nghị đánh thức bé để bú theo cữ. Khi trẻ tăng trưởng ổn định, lịch bú đêm có thể điều chỉnh theo nhu cầu và hướng dẫn của bác sĩ.

3. Trẻ sơ sinh có nên dùng ti giả khi ngủ không?

Ti giả có thể được sử dụng ở một số trẻ khi đã bú mẹ ổn định. Không nên ép bé dùng nếu không thích, không buộc ti giả vào cổ hoặc gắn vào đồ vật trong nôi khi trẻ ngủ.

Kết:

Trên đây là toàn bộ thông tin hữu ích về trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc. Nếu bạn vẫn còn phân vân chưa biết có nên lắp đặt máy cấp khí tươi hay không, hãy liên hệ ngay đến hotline 0965.356.499 để được tư vấn hoàn toàn miễn phí.

>>>Xem thêm: Ở cữ bao lâu thì được ra đường? Lưu ý gì cho mẹ khi phải ở cữ quá lâu