Khói dầu mỡ khi nấu ăn có hại không? Cần làm gì để bảo vệ sức khỏe gia đình?

Khói dầu mỡ khi nấu ăn không chỉ gây mùi khó chịu mà còn làm gia tăng các hạt ô nhiễm trong không khí, đặc biệt khi chiên, xào ở nhiệt độ cao hoặc nấu trong không gian kín. Khói dầu mỡ khi nấu ăn có hại không là vấn đề gia đình nên quan tâm, bởi việc tiếp xúc thường xuyên với không khí ô nhiễm trong quá trình nấu có thể ảnh hưởng đến đường hô hấp và sức khỏe về lâu dài.

Vậy khói dầu mỡ chứa những tác nhân nào, mức độ ảnh hưởng ra sao và cần làm gì để giảm phơi nhiễm cho cả gia đình? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn và lựa chọn cách kiểm soát chất lượng không khí trong bếp phù hợp.

Khói dầu mỡ khi nấu ăn có hại không?

Khói dầu mỡ khi nấu ăn có hại không? Câu trả lời là có, đặc biệt khi thường xuyên tiếp xúc trong không gian kín hoặc thông gió kém. Khói sinh ra trong quá trình chiên, xào, rán ở nhiệt độ cao không chỉ chứa hơi dầu mà còn có thể mang theo các hạt nhỏ và hợp chất sinh ra do dầu mỡ, thực phẩm bị đun nóng. Nếu không được thoát ra ngoài, chúng có thể làm chất lượng không khí trong nhà suy giảm.

Đối với sức khỏe, tiếp xúc với khói bếp có thể gây kích ứng mắt, mũi và cổ họng, biểu hiện bằng cay mắt, khó chịu, hắt hơi hoặc ho. Khi phơi nhiễm thường xuyên, đặc biệt trong môi trường nhiều khói và thiếu thông thoáng, hệ hô hấp có thể bị ảnh hưởng. Trẻ nhỏ, người lớn tuổi và người có đường hô hấp nhạy cảm nên hạn chế ở lâu trong khu vực nhiều khói dầu mỡ.

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, khói dầu mỡ còn tác động rõ rệt đến không gian sống. Các hạt dầu có thể bám lên tường, trần nhà, tủ bếp, rèm cửa và đồ nội thất, tạo cảm giác nhờn, khó vệ sinh. Mùi thức ăn và dầu mỡ cũng dễ lưu lại lâu trong phòng, đặc biệt với căn hộ có bếp liền phòng khách hoặc không gian kín.

Cách giảm khói dầu mỡ và cải thiện chất lượng không khí trong bếp

Để hạn chế tác động của khói dầu mỡ khi nấu ăn có hại không, không nên chỉ xử lý mùi sau khi khói đã lan khắp nhà. Hiệu quả hơn là kết hợp hút khói tại nguồn, tăng lưu thông không khí và lọc phần ô nhiễm còn sót lại.

Sử dụng máy hút mùi ngay khi bắt đầu nấu

Máy hút mùi nên được bật trước hoặc ngay khi bắt đầu nấu, thay vì chỉ sử dụng khi bếp đã xuất hiện nhiều khói. Thiết bị giúp thu gom một phần hơi dầu, khói và mùi phát sinh ngay phía trên khu vực nấu, hạn chế chúng lan sang phòng khách hoặc các không gian liền kề.

Với món chiên, xào hoặc rán ở nhiệt độ cao, nên duy trì máy hút mùi trong và một khoảng thời gian sau khi nấu để giảm lượng khói còn tồn đọng.

Tăng thông gió để đưa khói ra khỏi không gian sống

Nếu thiết kế căn bếp cho phép, hãy mở cửa sổ, cửa ban công hoặc sử dụng quạt thông gió để tạo hướng thoát khí ra ngoài. Cách này đặc biệt hữu ích với căn hộ có bếp kín hoặc bếp liên thông phòng khách.

Tuy nhiên, không nên mở cửa một cách máy móc khi bên ngoài đang có nhiều bụi, khói xe hoặc chất ô nhiễm. Khi đó, việc đưa không khí ngoài trời vào có thể làm chất lượng không khí trong nhà kém hơn.

Kiểm soát nhiệt độ dầu để hạn chế khói phát sinh

Không phải mọi món ăn đều tạo ra lượng khói giống nhau. Khi dầu bị đun quá nóng hoặc thực phẩm cháy khét, lượng khói phát sinh sẽ tăng đáng kể.

Do đó, nên điều chỉnh nhiệt độ phù hợp với từng món, tránh để chảo dầu trên bếp quá lâu khi chưa cho thực phẩm vào. Nếu dầu bắt đầu bốc khói rõ rệt, nên giảm nhiệt hoặc tắt bếp thay vì tiếp tục đun.

Vệ sinh bếp và máy hút mùi định kỳ

Dầu mỡ tích tụ trên lưới lọc, bề mặt máy hút mùi hoặc khu vực xung quanh bếp không chỉ gây mùi mà còn làm giảm hiệu quả thu gom khói. Lưới lọc quá nhiều dầu mỡ cũng khiến luồng khí đi qua kém hơn.

Vì vậy, cần vệ sinh lưới lọc, chụp hút và các bề mặt thường xuyên bám dầu theo hướng dẫn của thiết bị. Đồng thời, lau sạch tường, mặt bếp và khu vực xung quanh để hạn chế lớp dầu mỏng tích tụ lâu ngày.

Không để khói dầu mỡ lưu lại trong phòng kín

Sau khi nấu, không nên đóng kín toàn bộ cửa phòng ngay lập tức nếu trong bếp vẫn còn nhiều khói và mùi. Hãy duy trì thông gió hoặc máy hút mùi thêm một thời gian để giảm lượng ô nhiễm còn lơ lửng.

Đặc biệt với bếp liền phòng khách, khói và mùi dầu mỡ có thể nhanh chóng phát tán sang sofa, rèm, thảm và các đồ nội thất. Xử lý sớm sẽ hạn chế tình trạng mùi bám dai dẳng và giảm lượng cặn dầu tích tụ trên bề mặt.

Kết hợp máy lọc không khí để xử lý phần ô nhiễm còn lại

Máy hút mùi có vai trò thu gom khói ngay tại khu vực nấu, nhưng không phải toàn bộ hạt và hợp chất đều được hút ra ngoài. Một phần vẫn có thể lơ lửng trong không khí hoặc lan sang các khu vực khác.

Lúc này, máy lọc không khí có thể được sử dụng như một lớp hỗ trợ bổ sung. Các model sử dụng màng HEPA có khả năng giữ lại nhiều hạt nhỏ trong không khí, trong khi than hoạt tính hoặc màng TVOC có thể hỗ trợ hấp phụ một phần hợp chất gây mùi và chất ô nhiễm dạng khí.

Nên đặt máy ở khu vực cần xử lý như phòng khách liền bếp hoặc gần khu vực sinh hoạt sau khi nấu, đồng thời lựa chọn lưu lượng gió phù hợp với diện tích không gian. Máy lọc không khí không thay thế máy hút mùi và cũng không loại bỏ được lớp dầu mỡ đã bám trên tường, nội thất; vì vậy, hai giải pháp nên được sử dụng bổ trợ thay vì thay thế cho nhau.

Cách chọn máy lọc không khí để giảm tác động của khói dầu mỡ

Khi lựa chọn máy lọc không khí cho khói dầu mỡ, không nên chỉ nhìn vào công suất mà cần xem xét hệ thống màng lọc, lưu lượng xử lý, khả năng giảm mùi và diện tích sử dụng. Đặc biệt, với không gian bếp liên thông phòng khách, một thiết bị có cấu hình lọc phù hợp sẽ giúp xử lý phần hạt và mùi còn tồn tại sau quá trình nấu.

Ưu tiên hệ thống lọc vừa xử lý hạt vừa hỗ trợ giảm mùi

Khói dầu mỡ không chỉ tạo mùi mà còn có thể mang theo các hạt nhỏ lơ lửng. Vì vậy, nên ưu tiên máy có màng HEPA kết hợp than hoạt tính hoặc TVOC. HEPA đảm nhiệm việc giữ lại các hạt trong không khí, trong khi than hoạt tính hỗ trợ hấp phụ một số hợp chất hữu cơ dễ bay hơi và chất gây mùi.

Đây cũng là cấu hình đáng chú ý trên máy lọc không khí AI-700 của AirProce. Máy sử dụng 2 lớp lọc gồm màng TVOC kép và HEPA H11. Trong đó, màng TVOC kép sử dụng than hoạt tính dạng viên MULTI-MIX® media của Circul-Aire (Canada), được thiết kế dạng trống đôi nhằm tăng diện tích tiếp xúc với không khí. Cấu hình này phù hợp với nhu cầu xử lý mùi thức ăn và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi trong không gian sinh hoạt.

Chọn lưu lượng và diện tích lọc phù hợp

Một chiếc máy có màng lọc tốt nhưng lưu lượng không đáp ứng được diện tích phòng thì hiệu quả xử lý tổng thể vẫn bị hạn chế. Do đó, cần đối chiếu CADR và diện tích sử dụng khuyến nghị với không gian thực tế, nhất là khi bếp nối liền phòng khách.

AI-700 có CADR bụi siêu mịn 600 m³/h, diện tích sử dụng phù hợp 42-72 m² và CADR formaldehyde trên 400 m³/h. Đây là thông số có thể tham khảo nếu cần xử lý không khí cho không gian sinh hoạt tương đối rộng thay vì chỉ tập trung trong khu vực bếp.

Quan tâm khả năng xử lý mùi nếu thường xuyên chiên, xào

Nếu gia đình thường xuyên nấu các món chiên, xào, nướng hoặc sử dụng nhiều dầu mỡ, khả năng kiểm soát mùi nên được xem là một tiêu chí riêng. Than hoạt tính có cơ chế hấp phụ, phù hợp để hỗ trợ xử lý các hợp chất gây mùi còn lại sau khi nấu.

Với AI-700, màng TVOC kép nặng 9,4 kg sử dụng than hoạt tính MULTI-MIX® media, hướng đến khả năng hấp phụ nhiều hợp chất hữu cơ gây mùi và VOC. Đây là điểm đáng cân nhắc với những gia đình muốn giảm mùi thức ăn lưu lại trong khu vực bếp và không gian liền kề.

Ưu tiên máy có cảm biến và khả năng theo dõi chất lượng không khí

Khói dầu mỡ không phải lúc nào cũng dễ nhận biết bằng mắt thường. Máy có cảm biến chất lượng không khí sẽ thuận tiện hơn trong việc theo dõi các chỉ số và điều chỉnh chế độ hoạt động.

AI-700 được trang bị cảm biến chất lượng không khí có thể tháo rời, theo dõi các thông số như nhiệt độ, độ ẩm, VOC và PM2.5. Máy còn có màn hình cảm ứng 5 inch và ứng dụng My AirProce, giúp người dùng theo dõi, điều chỉnh thiết bị thuận tiện hơn.

>>>Xem thêm: Máy lọc không khí AI-700 có đáng mua không?

Đừng bỏ qua việc bảo trì màng lọc

Trong môi trường thường xuyên nấu ăn, máy lọc có thể phải tiếp xúc với nhiều hạt dầu, bụi và mùi hơn so với phòng thông thường. Vì vậy, cần kiểm tra tình trạng màng lọc định kỳ và thay thế theo khuyến cáo của nhà sản xuất.

Đồng thời, máy lọc không khí không thay thế máy hút mùi. Máy hút mùi vẫn là thiết bị cần thiết để thu gom khói ngay tại khu vực bếp, còn máy lọc không khí đóng vai trò hỗ trợ xử lý phần hạt và mùi còn lại trong không gian sau khi nấu.

FAQ

1. Có nên bật máy lọc không khí ngay khi bắt đầu nấu ăn không?

Nên ưu tiên máy hút mùi trong lúc nấu; máy lọc không khí có thể bật sau đó để hỗ trợ xử lý phần ô nhiễm còn lơ lửng.

2. Khói dầu mỡ có làm nhanh hỏng màng lọc không?

Có thể làm màng lọc tích tụ dầu và bụi nhanh hơn, vì vậy cần kiểm tra, vệ sinh và thay màng lọc đúng khuyến cáo.

3. Nên đặt máy lọc không khí ở đâu khi nhà có bếp liền phòng khách?

Nên đặt tại khu vực sinh hoạt liền kề bếp, nơi khói và mùi dễ lan tới, đồng thời tránh đặt quá sát nguồn nhiệt hoặc vị trí dầu mỡ bắn trực tiếp.

Kết:

Trên đây là toàn bộ thông tin hữu ích về khói dầu mỡ khi nấu ăn có hại không. Nếu bạn vẫn còn phân vân chưa biết có nên mua máy lọc không khí hay không, hãy liên hệ ngay đến hotline vui lòng liên hệ hotline 0965.356.499 để được tư vấn hoàn toàn miễn phí.

>>>Xem thêm: 3+ lưu ý khi mua máy lọc không khí cho phòng ẩm thấp