Lý do khiến bé ngủ không sâu giấc và giải pháp cho cha mẹ

Bé ngủ không sâu giấc là tình trạng khá thường gặp, biểu hiện qua việc trẻ dễ giật mình, hay tỉnh giấc, quấy khóc hoặc ngủ thành nhiều giấc ngắn. Nguyên nhân có thể liên quan đến nhịp ngủ chưa ổn định, nhu cầu bú, môi trường phòng ngủ, tiêu hóa hoặc một số vấn đề sức khỏe. Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ tìm hiểu những nguyên nhân thường gặp và các giải pháp hỗ trợ bé ngủ yên, dễ chịu hơn. 

Lý do khiến bé ngủ không sâu giấc

Bé ngủ không sâu giấc có thể xuất phát từ đặc điểm sinh lý theo độ tuổi, thói quen sinh hoạt, môi trường ngủ hoặc một số vấn đề sức khỏe. Khi trẻ ngủ không sâu giấc, cha mẹ nên quan sát thêm các biểu hiện đi kèm để phân biệt tình trạng sinh lý thông thường với những trường hợp cần được kiểm tra.

Đặc điểm giấc ngủ và các giai đoạn phát triển

Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, chu kỳ ngủ ngắn hơn người lớn và tỷ lệ giấc ngủ REM cao hơn nên trẻ dễ cựa quậy, giật mình hoặc tỉnh giấc khi có kích thích nhẹ. Khi bước vào các giai đoạn như mọc răng, tập lẫy, tập bò, tập đi hoặc học thêm nhiều kỹ năng mới, hoạt động thần kinh tăng lên cũng có thể làm giấc ngủ tạm thời bị xáo trộn.

Khoảng 8-12 tháng tuổi, một số trẻ còn xuất hiện lo âu chia ly, dễ tỉnh giấc và cần được cha mẹ vỗ về mới ngủ lại.

Đói, đầy bụng hoặc khó chịu về tiêu hóa

Trẻ có thể thức giấc khi đói, bú chưa đủ hoặc cảm thấy khó chịu sau khi ăn. Ở trẻ nhỏ, bú quá no, nuốt nhiều hơi, chưa được ợ hơi hoặc trào ngược có thể làm bé khó chịu hơn khi nằm, từ đó ngủ không yên và quấy khóc.

Nếu trẻ thường xuyên cong lưng, nôn trớ nhiều, bú kém hoặc khó chịu rõ sau bú, cha mẹ nên theo dõi thêm và trao đổi với bác sĩ khi cần.

Thói quen ngủ chưa ổn định

Lịch ngủ thay đổi liên tục cũng là nguyên nhân phổ biến khiến trẻ khó duy trì giấc ngủ sâu. Một số yếu tố thường gặp gồm:

• Ngủ ngày quá nhiều hoặc ngủ quá muộn vào buổi chiều.
• Không có giờ ngủ tương đối ổn định.
• Quá mệt trước khi được đưa đi ngủ.
• Phụ thuộc nhiều vào bế ru, rung võng hoặc bú mới có thể ngủ.
• Tiếp xúc với tivi, điện thoại hoặc máy tính bảng sát giờ ngủ.

Khi trẻ tỉnh giữa các chu kỳ ngủ, nếu chưa hình thành khả năng tự ngủ lại, bé có thể dễ quấy khóc và cần người lớn hỗ trợ.

Môi trường phòng ngủ chưa phù hợp

Phòng quá sáng, nhiều tiếng động, nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh đều có thể làm bé ngủ không sâu giấc. Bụi, không khí quá khô, nghẹt mũi hoặc các tác nhân gây dị ứng trong phòng cũng có thể khiến trẻ khó chịu khi ngủ.

Cha mẹ nên duy trì không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu, nhiệt độ dễ chịu và vệ sinh chăn ga, nệm thường xuyên. Với trẻ nhỏ, môi trường ngủ an toàn cũng cần được ưu tiên, đặc biệt tránh đặt quá nhiều gối, chăn mềm hoặc đồ vật quanh mặt trẻ.

Một số vấn đề sức khỏe

Nếu giấc ngủ bị gián đoạn thường xuyên, nguyên nhân có thể liên quan đến cảm lạnh, viêm mũi, viêm họng, viêm tai, dị ứng, hen hoặc những cơn đau khi mọc răng. Một số rối loạn như ngưng thở khi ngủ, hội chứng chân không yên, ác mộng hoặc mộng du cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ ở trẻ.

Thiếu một số vi chất như sắt, vitamin D hoặc các chất dinh dưỡng khác đôi khi cũng được xem xét khi trẻ có thêm những biểu hiện bất thường, nhưng không nên tự kết luận chỉ dựa vào việc trẻ ngủ không sâu. Việc bổ sung vi chất nên dựa trên chế độ ăn, tình trạng sức khỏe và tư vấn chuyên môn.

Nếu trẻ ngủ không sâu kèm ngáy lớn, có lúc ngừng thở, khó thở, tím tái, sốt, bú hoặc ăn kém, nôn nhiều, quấy khóc bất thường hoặc mệt mỏi rõ vào ban ngày, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân.

Cách cải thiện tình trạng bé ngủ không sâu giấc và hay khóc đêm tại nhà

Khi bé ngủ không sâu giấc, cha mẹ nên ưu tiên điều chỉnh lịch sinh hoạt, môi trường ngủ và cách hỗ trợ bé trước giờ đi ngủ. Với tình trạng bé ngủ không sâu giấc hay quấy khóc, việc duy trì những thói quen ổn định thường hữu ích hơn so với thay đổi quá nhiều cách dỗ ngủ trong cùng một thời điểm.

Tạo thói quen trước giờ ngủ cố định

Trước khi ngủ khoảng 20-30 phút, cha mẹ có thể duy trì một chuỗi hoạt động quen thuộc như tắm ấm, thay quần áo, bú, đọc truyện hoặc hát nhẹ. Việc lặp lại cùng một trình tự mỗi tối giúp trẻ dần nhận biết đây là thời điểm chuẩn bị ngủ.

Nên hạn chế các trò chơi vận động mạnh, tiếng ồn lớn và màn hình điện thoại, tivi sát giờ ngủ để trẻ dễ chuyển sang trạng thái thư giãn hơn.

Cho bé ngủ khi có dấu hiệu buồn ngủ, tránh để quá mệt

Trẻ quá mệt thường khó vào giấc và dễ tỉnh hơn trong đêm. Cha mẹ nên quan sát các dấu hiệu như dụi mắt, ngáp, giảm tương tác, nhìn xa xăm hoặc bắt đầu cáu gắt để đưa bé đi ngủ đúng thời điểm.

Đặc biệt với trẻ 6 tháng tuổi ngủ không sâu giấc, nên theo dõi tổng thời gian ngủ ngày và khoảng thức giữa các giấc. Ngủ ngày quá muộn hoặc lịch ngủ thay đổi liên tục có thể làm giấc ngủ đêm bị xáo trộn.

Đảm bảo bé bú đủ và cảm thấy thoải mái trước khi ngủ

Đói, đầy bụng, tã ướt hoặc quần áo quá nóng đều có thể khiến trẻ thức giấc và khóc đêm. Với trẻ còn bú, nên cho bé bú đủ theo nhu cầu và vỗ ợ hơi sau bú nếu cần.

Không nên cố cho trẻ bú quá nhiều với mục đích giúp ngủ lâu hơn vì có thể làm bé đầy bụng, trớ hoặc khó chịu khi nằm.

Tạo môi trường ngủ tối, yên tĩnh và dễ chịu

Phòng ngủ nên có ánh sáng dịu, nhiệt độ ổn định và hạn chế tiếng động đột ngột. Ban ngày, trẻ vẫn nên được tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên để hỗ trợ phân biệt ngày – đêm; đến buổi tối nên giảm ánh sáng và các kích thích.

Nếu phòng dùng điều hòa nhiều, cha mẹ cũng nên chú ý tình trạng không khí quá khô, bụi hoặc mùi khó chịu vì những yếu tố này có thể làm bé nghẹt mũi hoặc khó chịu khi ngủ.

Giảm bụi, mạt bụi và tác nhân gây kích ứng trong phòng ngủ 

Nếu bé ngủ không sâu giấc hay quấy khóc, cha mẹ cũng nên kiểm tra lại môi trường ngủ. Mạt bụi thường tích tụ trong chăn, gối, nệm; cùng với lông thú và bụi mịn trong không khí, các tác nhân này có thể làm trẻ nhạy cảm bị ngứa mũi, hắt hơi hoặc nghẹt mũi về đêm, từ đó dễ tỉnh giấc hơn. Cha mẹ có thể vệ sinh chăn ga định kỳ, hạn chế thú cưng lên giường và tham khảo thêm bài viết về mạt bụi trong chăn gối để kiểm soát nguồn phát sinh ngay trong phòng.

Với gia đình cần giảm bụi lơ lửng trong không khí, có thể cân nhắc máy lọc không khí AirProce AI-600. Máy phù hợp không gian khoảng 47-73m², lưu lượng lọc 600m³/h, sử dụng hệ thống 3 tầng gồm F7 – TVOC – HEPA:

• F7: dùng vật liệu của Ahlstrom-Munksjö – Phần Lan, hỗ trợ giữ bụi thô, tóc và bụi mịn như PM2.5.
• TVOC: chứa khoảng 5kg than hoạt tính từ Circul-Aire – Canada, hỗ trợ hấp phụ mùi và một số hợp chất hữu cơ bay hơi trong phòng.
• HEPA H13: sử dụng vật liệu lọc của 3M – Mỹ, hỗ trợ giữ các hạt bụi mịn kích thước nhỏ hơn sau các tầng lọc trước.

Máy có kích thước 820 × 410 × 410mm, công suất động cơ 156W, độ ồn công bố 25–65dB tùy chế độ. Không khí được hút quanh thân máy từ phía dưới, đi qua hệ thống lọc xếp tầng rồi phân phối trở lại phòng qua các cửa gió phía trên. Màn hình cảm ứng 5 inch giúp cha mẹ dễ theo dõi và điều chỉnh trong quá trình sử dụng.

AI-600 không phải thiết bị điều trị nghẹt mũi hay rối loạn giấc ngủ, nhưng việc giảm bụi và một số tác nhân gây kích ứng trong phòng có thể hỗ trợ tạo môi trường nghỉ ngơi dễ chịu hơn cho trẻ nhạy cảm với bụi, mạt bụi hoặc lông thú.

>>>Xem thêm: 3+ ưu điểm vượt trội của máy lọc không khí Airproce AI-600

Đảm bảo tư thế và không gian ngủ an toàn

Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nên đặt bé nằm ngửa trên bề mặt phẳng, chắc khi bắt đầu giấc ngủ. Không nên đặt gối mềm, chăn dày, thú nhồi bông hoặc vật mềm quanh mặt trẻ.

Dù một số nguồn gợi ý dùng thú nhồi bông để tạo cảm giác an tâm, biện pháp này không phù hợp với trẻ nhỏ trong không gian ngủ vì có thể làm tăng nguy cơ che kín đường thở.

Khi nào bé ngủ không sâu giấc và hay khóc đêm cần đi khám bác sĩ?

Nếu bé ngủ không sâu giấc kéo dài nhiều tuần, quấy khóc thường xuyên và không cải thiện dù đã điều chỉnh giờ ngủ, cữ bú và môi trường nghỉ ngơi, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám. Đặc biệt, tình trạng trẻ ngủ không sâu giấc cần được kiểm tra sớm khi kèm ngáy to, thở bằng miệng, khó thở, bú kém, chậm tăng cân, nôn trớ nhiều, sốt, li bì hoặc khóc thét bất thường. 

FAQ

1. Có nên dùng tiếng ồn trắng để giúp bé ngủ sâu hơn không?

Có thể sử dụng ở mức âm lượng vừa phải nếu bé dễ giật mình vì tiếng động bên ngoài. Nên đặt thiết bị cách xa chỗ ngủ và tránh mở âm lượng lớn trong thời gian dài.

2. Có nên đánh thức bé dậy để bú vào ban đêm không?

Tùy độ tuổi và tình trạng tăng cân của trẻ. Với trẻ sơ sinh, đặc biệt khi chưa lấy lại cân nặng sau sinh hoặc tăng cân chưa tốt, bác sĩ có thể khuyên đánh thức để bú. Khi trẻ lớn hơn và phát triển tốt, việc bú đêm thường được điều chỉnh theo nhu cầu.

3. Có nên cho bé ngậm ti giả để dễ ngủ hơn không?

Một số trẻ có thể dễ thư giãn và vào giấc hơn khi dùng ti giả. Tuy nhiên, không nên ép nếu bé không thích, không buộc dây ti giả quanh cổ và cần lựa chọn sản phẩm phù hợp độ tuổi.

Kết:

Trên đây là toàn bộ thông tin hữu ích về bé ngủ không sâu giấc. Nếu bạn vẫn còn phân vân chưa biết có nên lắp đặt máy lọc không khí hay không, hãy liên hệ ngay đến hotline 0965.356.499 để được tư vấn hoàn toàn miễn phí.

>>>Xem thêm: Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc do đâu, quấy khóc phải làm sao?